تبلیغات
کلاس توریسم - گوشه ای از لالایی های ایران
 
طبیعت خالص ترین زیارتگاه خداست

گوشه ای از لالایی های ایران

نوشته شده توسط :پرویز ستوده شایق
چهارشنبه 13 اردیبهشت 1391-12:56 بعد از ظهر

به نام خدا

گوشه ای از لالایی های ایران

منظور از لالایی اشعاری است که برای به خواب کردن کودکان به کاربرده می شود.البته لالایی عنوانی کلی است که به این اشعار می دهیم و در بین اقوام مختلف عنوان های متفاوتی به کار می رود.

 در حقیقت لالایی ها – این دیر پا ترین ترانه های فولکلوریک - آغاز گاه ادبیات زنانه در پای گاهواره هایند که قدمتشان دیگر تاریخی نیست، بلکه باستان شناختی است.  لالایی ها ادبیات شفاهی سرزمین ها هستند، چرا که هیچ مادری آنها را از روی نوشته نمی خواند و همه ی مادران بی آنکه بدانند از کجا و چگونه، آنها را می دانند. انگار دانستن لالایی و لحن ویژه ی آن – از روز نخست - برای روان زن تدارک دیده شده .

   شعرلالایی از آن مادر است. زیرا مادر با خواندن لالایی در حقیقت با کودک گهواره ای خود گفتگو می کند و اگر چه می داند که او سخنش را نمی فهمد اما همین قدر که کودک به او گوش فرا می دهد برایش کافی است. شعر های لالایی اگر چه بسیار ساده است و گاهگاهی هم از وزن و قافیه خارج می شود، اما از نظر درون مایه ی احساسی بسیار غنی و همو اره حامل آرزوهای دور و نزدیک مادر است و از نظر مضمون نیز چندان بی زمینه نیست.

در لالایی های سراسر ایران تشبیهات و مضمونهایی به کار گرفته میشود که هر کدام با آوای شیرین و لهجه محلی آن دیار بسیار گوش نواز است.

 

قسمتی از این مضمون ها را میتوان در لالاییهای کرمان مشاهده و بررسی کرد :

 

اُلالالا که لالاتـــــــُـــم / اسیر قد و بالاتـــُــم / اُلالالا گلُ زردُم / به قربونِ تو می گردُم / اُلالالا گل سوسن / سرت خم کن لبت بوسم / اُلالالا حـــبیـــبِ من / به هر دردی طبیبِ من

-----------

الالالا انار و به / خدا عمری به طفلم ده / اُلالالا خدا یارت / علی باشه نگهدارت

اُلالالا دُرِ دَر گــوش / مرا بازار ببــر بفروش / اُلالالا خودم تــایه* / خرم مخمل کنم سایه /که گهوارت چوب صندل / که روپوشت کنم مخمل / اگر بختت کند یاری / بسازم قصرِ مرواری / که گهوارت بجُنبونم / دل رودم* نرنجونم

-----------

اُلالالا لالایـــــی / برو لولوی صحرایــــــی / برو لولو جهنم شو / بلا گردونِ رودم شو / برو لولویِ صحرایی / تو از رودم چه میخواهی /که رودم کرده لالایی/برو لولو پسِ دیوار / که طفلم میشود بیدار/ برو لولو سیاهی تو / عجب سِگ بی حیایی تو

------------

تایه : دایه / رود : فرزند

---------------------

ترانه های محلی کرمان - چاربیتوها - سرشار از مفاهیم و مضامین مختلف در رابطه با طبیعت ، محیط زندگی و فعالیت های مردم این سامان است ، و از این میان لالایی ها که با آواز حزن انگیزِ مادران که وزن ترانه-لالایی خود را با حرکت گاچو (گهواره) هماهنگ میکرده اند ، جای ویژه ای دارند.

اولین و عمده ترین مضمون لالاییها محبت مادران است که منشا ساخته شدن همه آنها را می توان غریزه ی مادری و مهر و علاقه ی وصف ناپذیر مادر به فرزند دانست.

در این گروه مادر از تشبیهات مختلفی برای محبت به فرزندش در لالاییها استفاده میکند . از جمله تشبیه به گلها که در لالاییِ اول می بینید . و یا قربان صدقه رفتن مادر و ابراز علاقه مادر به فرزندش که باز در لالایی اول مشاهده میشود.

لالاییِ دوم بیانِ آرزوهای مادر برای طفلش است مثل سلامتی و طول و عمر و یا آرزوهایی که جنبه ی مادی آنها قوی تر است و مادر برای فرزند چیزهای قیمتی میطلبد و برای او ثروت و شوکت و مقام طلب میکند .

در دسته ی آخر نیز لالایی هایی آورده شده که مادر با ترساندنِ فرزندش از موجودی خیالی یا همان "لولو" سعی در خواباندن فرزندش دارد ولی در آخر از لولو هم میخواهد که بلا گردانِ طفلش باشد.

مطالعه و بررسی بر روی لالایی های ایران و یا حتی تحقیق پیرامون این مطلب در جای جای این کره خاکی میتواند جالب و حائز اهمیت باشد و گوشه ای از فرهنگ نهفته ی هر منطقه را ، که شاید کمتر به آن توجه شود ، نمایان سازد. لالایی ها به عنوان بخشی از ادبیات ایران و همچنین با توجه به جنبه فرهنگی و قومی آن در بحث گردشگری ، میتوانند قسمتی از گردشگری ادبی را به خود اختصاص دهند.



*برگرفته از کتابِ "لالاییهای ایران" نوشته ابراهیم عمرانی/ قسمتی از مجموعه ۴ جلدی ۴۸ لالایی برای ۴ فصل،سروده ی مریم اسلامی

تدوین و خلاصه نویسی : ریحانه تیزمغز

 

آماده سازی برای درج در وبلاگ کلاس توریسم .... پرویز ستوده شایق





درباره وبلاگ:



آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


صفحات جانبی:


ابر برچسبها:


نظرسنجی:


آمار وبلاگ: