تبلیغات
کلاس توریسم - جاذبه های طبیعی،تاریخی،فرهنگی و گونه های جانوری و گیاهی استان قزوین ( قسمت پنجم )
 
طبیعت خالص ترین زیارتگاه خداست

جاذبه های طبیعی،تاریخی،فرهنگی و گونه های جانوری و گیاهی استان قزوین ( قسمت پنجم )

نوشته شده توسط :سیده مهسا مطهر
جمعه 13 آبان 1390-05:51 بعد از ظهر

گردآوری و تدوین: سعید رنج بین                                      موسسه آوای ارسباران


*          آب انبارها

آب انبار سردار بزرگ

این آب انبار  به عنوان بزرگترین آب انبار تك گنبدی ایران محسوب می گردد. بانیان این بنا؛ محمد حسن خان و محمد حسین خان سردار از امرای فتحعلیشاه قاجار می باشند. این آب انبار دارای سر دری رفیع با قوس جناغی می باشد. راه شیر آب انبار 50 پله سنگی دارد و برای دسترسی یافتن به آب 5 / 12 متر پایین باید رفت. مخزن آب این آب انبار دارای طرحی مربع شكل به ابعاد تقریبی 17 متر است. مصالح بكار رفته در جرزها، شفته آهگ با روكش ساروج و قطر آنها در حدود سه متر می باشد. گنبد عظیم آب انبار آجری است و در بالاترین قسمت آن بادگیری قرار گرفته و ارتفاع بلندترین نقطه آن تا كف آب انبار حدود 5 / 28 متر است. حجم مخزن این آب انبار 300 متر مكعب است.

آب انبار حاج كاظم

این آب انبار در سال 1256 بنا شده و زیباترین آب انبار شهر محسوب می شود. این آب انبار دارای سر دری زیبا و مزین به كاشی است و علاوه بر تزئینات كاشی كاری دارای طاق رسمی بندی و كتیبه سنگی می باشد. را ه شیر آب انبار دارای 33 پله بوده و سقف آن طاق با قوس جناغی می باشد. مخزن آب انبار مستطیلی شكل بوده و با شفته آهك و آجر ساخته شده است. قطر جرزهای آب انبار در حدود 3 متر و با طاق و تویزه پوشش شده است. از ویژگیهای دیگر این آب انبار وجود دو عدد باد گیر به ارتفاع 8 متر می باشد كه دارای تزئین كاشی می باشد.

آب انبار آقا

آب انبار آقا از آثار دوره قاجاریه و در نزدیكی مسجدی به همین نام واقع گردیده است. این آب انبار دارای سر دری مزین به كاشی معقلی و كاربندی است. راه شیر آب انبار در حال حاضر دارای 30 عدد پله سنگی است و اختلاف سطح بین پائین ترین قسمت آن از سطح كوچه 60 / 9 متر است. مخزن آب انبار طرحی مستطیل دارد و جرزهای آن با قطر تقریبی 20 / 2 متر از شفته آهك با روكش ساروج ساخته شده است. طاق مخزن آجری است و گنجایش مخزن آب انبار حدود 800 متر مكعب می باشد.

آب انبار سر داركوچك

این آب انبار مقابل مسجد و مدرسه سردار قرار گرفته و از بناهای ساخته شده توسط برادران سردار امرای فتحعلیشاه قاجار در سال 1229 می باشد. آب انبار سردار دارای سر دری مزین به كاشیكاری است و داخل ورودی آن رسمی بندی شده و كتیبه ای از سنگ مرمر به خط نستعلیق دارد. را ه شیر آب انبار 36 پله دارد طرح پلان مخزن آب انبار به صورت مربعی به ابعاد تقریبی 20 متر می باشد. در مركز این مربع ستون عظیمی قرار گرفته است كه اندازه جرز آن 4 متر می باشد. این ستون چهار تویزه را تحمل می نماید . پوشش آب انبار را چهار گنبد خفته تشكیل می دهد كه در مركز هر یك بخاركش كوچكی قرار گرفته است. گنجایش آب انبار حد اكثر 3800 متر مكعب و از این نظر بزرگترین آب انبار شهر می باشد

آب انبار زنانه بازار

آب انبار زنانه بازار در ضلع غربی مسجدالنبی واقع شده و بزرگترین آب انبار بازار قزوین می باشد. بانی آن مرحوم حاج ملا عبدالوهاب از علمای بنام شهر و معاصر فتحعلیشاه است. سر در این آب انبار از بین رفته و از روی شواهد، بازسازی شده و بسیار كوچك و ساده است. راه شیر آب انبار دارای 43 عدد پله گنجایش 2350 متر مكعب آب را دارد. جرزهای آب انبار به قطر 60 / 1 متر از شفته آهك با روكش ساروج ساخته شده است  این آب انبار دارای پنج باد گیر بوده كه همگی در پشت دیوارهای بازار و مسجد پنهان گشته اند

آب انبار حكیم

آب انبار حكیم در انتهای بازارچه سپه واقع شده و بانی آن حاج میرزا آقای حكیم است. این آب انبار دارای سر دری زیبا با رسمی بندی است و كتیبه آن تاریخ 1244 را بر خود دارد. را ه شیره آب انبار 35 پله سنگی دارد. مخزن آب انبار از شفته آهك با روكش ساروج ساخته شده وگنجایش مخزن آب انبار در حدود 900 متر مكعب است. در مقابل سر در این آب انبار سقاخانه ای احداث گردیده كه هم زمان با آب انبار شكل گرفته است.

آب انبار مسجد جامع

آب انبار مسجد جامع در جلو خان مسجد جامع واقع شده و بنا بر كتیبه ورودی آن در زمان سلطنت شاه سلیمان صفوی ساخته شده است.

سر در آب انبار دارای طرحی ساده و فاقد هرگونه تزئین است. راه شیر آب انبار دارای 37 پله سنگی و مخزن آب انبار گنجایش 1800 متر مكعب آب را دارد و جنس دیواره های آن از شفته آهك به قطر 40 / 2 متر است.

 

*          کاروانسراها

كاوانسرای گلشن

كاروانسرای گلشن در خیابان مولوی واقع شده و زمانی نقطه انتهای یكی از راسته های اصلی منتهی به بازار بوده است. از سر در آن كه بگذریم هشتی تقسیم با گنبدی به دهانه تقریبی  5 / 4 متر با رسمی بندی 12 و دو گوشواره كناری كه مزین به كاربندی حاشا قلی 16 می باشد، شكل گرفته كه این فضا تعدادی از حجره ها را به دور خود جمع كرده است و خیشانی كه بالای گنبد نورگیری این فضا را تأمین می نماید . بعد از هشتی، حیاط مجموعه قرار دارد كه فضاهای معماری به شیوه حیاط مركزی دور آن چیده شده و بنا در دو طبقه زیر زمین و هم كف طرح ریزی شده است.

كاوانسرای آوج

كاوانسرای آوج در شهر آوج واقع و دارای طرح دو ایوانی است. شالوده كاروانسرا توسط سنگهای لاشه و قلوه، بنا گردیده و بر روی آن تا بالا آجر چینی شده است. نمای داخلی كاروانسرا عبارت است از 2 ایوان و 24 ایوانچه كه در پشت اكثر آنها حجرات واقع شده و 4 عدد به شترخان كاروانسرا راه می برند. شترخان به صورت راهرو طویل با پوشش طاق و تویزه بوده كه در زیر هر طاق نما سكویی جهت بار انداز واقع شده است. ورودی كاروانسرا در قسمت جنوب قرار دارد، و در دو طرف دارای سكو می باشد و در طول دالان یا هشتی سرپوشیده آن نیز هر طرف سه غرفه قرار دارد.

كاروانسرای خرزان

این كاروانسرا در روستای خرزان بر سر جاده قدیم رشت واقع شده و دارای پلانی مربع شكل است. ورودی بنا در ضلع شمالی كاوانسرا قرار دارد. نمای خارجی شامل چهار ضلعی ای است كه در گوشه ها دارای برجهای مدور است. حیاط كاروانسرا مربع شكل بوده و در اضلاع چهارگانه آن ایوانچه و یك ایوان به چشم می خورد كه طرح 4 ایوانی كاوانسرا را ارائه می دهد.
4
طاق نمای واقع در كنج اضلاع، شرقی و غربی راه ورود به فضای شتر خان را كه به صورت راهرویی سرتاسری و سكو دار ساخته شده شكل می دهد. این فضا مكان بار انداز و اطراق افراد در كنار چهارپایان خود بوده است.

كاروانسرای هجیب

این كاوانسرا در ضلع شمال غرب روستای هجیب واقع شده و ورودی آن در ضلع جنوبی قرار گرفته است طرح كلی این كاروانسرا به صورت مربع بوده كه در تقاطع چهار ضلع خارجی، برجهای مدوری به صورت نیم سكون تعبیه گردیده است. داخل طاق نماهای ورودی كه با قوس جناغی پوشش شده رسمی بندی با آجركاری رنگی (اخرایی)، اجرا گردیده كه رسمی با تركیب نهم گنبد و یا باریك به شكل رایج بناهای دوره اسلامی، در ایوان ورودی دیده می شود. هشتی ورودی عمارت از فضایی وسیع است كه با سقف گنبدی شكل مدوری پوشش شده است. پس از هشتی به حیاط مربع شكل می رسیم كه حجرات با فاصله 50 سانتیمتر از كف با پایه سنگی دور تا دور حیاط قرار گرفته و 4 ایوان نیز در میانه اضلاع چهارگانه بین حجرات دیده می شود.

شهر قزوین تاچند دهه پیش دارای هفت دروازه در ورودیهای مختلف شهر بود كه متاسفانه امروزه تنها دو عدد از آنها باقی مانده است

 لطفاً ادامه مطلب را هم نگاه کنید

تنظیم برای درج در وبلاگ : پرویز ستوده شایق psotoudeh@gmail.com
توجه : عکس های داخل متن بدلیل در اختیار نبودن آنها آپلود نشده است

*          سایر بناهای تاریخی

دروازه تهران قدیم

این دروازه در ابتدای خیابان تهران قدیم (منتظری) واقع شده و از آثار دوره قاجاریه می باشد. بنای دروازه آجری است و دارای یك سر در اصلی و دو راه ارتباطی در طرفین می باشد. سر در وسط دارای عرض و ارتفاع بیشتر و قوس تیزه دار است، در صورتی كه درهای طرفین دارای طاق آهنگ نیم دایره می باشند. دروازه تهران هشت گلدسته دارد. در قدیم دارای تزئینات كا شی كاری بوده و ورودی اصلی آن دارای رسمی بندی و كاسه بندی می باشد

دروازه درب كوشك

دروازه درب كوشك (جوسق قدیم)، در انتهای خیابان نادری واقع شده است. این دروازه بر خلاف دروازه تهران قدیم تنها دارای یك نما به سوی خارج شهرمی باشد. این دروازه دارای ورودی با قوس نیمدایره و كلیل بوده  و در طرفین در ورودی گلدسته ها و طاق نماهایی قرار گرفته اند. دروازه درب كوشك در نمای خارجی خود دارای كاشی كاری رسمی بندی می باشد

مجموعه بازار

مجموعه بازار قزوین یكی از با ارزشترین آثار به جای مانده معماری شهر قزوین می باشد.  تاریخ ساخت این مجموعه به دوره صفویه باز می گردد اما قسمت اعظم بناهای كنونی متعلق به دوره قاجار می باشند. این مجموعه با ویژگی های خاص خود كه آنرا از بازار دیگر شهرها متمایز می سازد، در گذشته شامل مراكز تجاری همانند سراها، مراكز فرهنگی-مذهبی مانند مدارس و مساجد و فضاهای خدماتی مانند گرمابه و آب انبار بوده است كه بخشی از این فضاها امروزه از بین رفته اند. شكل  بازار قزوین كه طرحی شطرنجی دارد آن را به یك پلان طراحی شده بسیار شبیه می سازد. از مهمترین فضاهای بازار قزوین می توان به مسجدالنبی (مسجد شاه)، سرای سعدالسلطنه، سرای وزیر، سرای حاج رضا، سرای رضوی (سرای شاه)، تیمچه های روباز و سر پوشیده و راسته قیصریه اشاره نمود.  

سر در عالی قاپو

سر در عالی قاپو در دوره سلطنت شاه طهماسب ساخته شده و در زمان سلطنت شاه عباس اول به صورت كنونی تغییر شكل یافته است. این سر در ورودی اصلی به دولتخانه دوران صفویه بوده است.

عمارت كاخ چهلستون

عمارت كلاه فرنگی به همراه سر در عالی قاپو  تنها بناهای باقی مانده از باغ صفوی می باشند. این بنا در دوره قاجاریه مرمت و بازسازی شده و چهلستون نام گرفت.

 

*منابع:

*       کتاب میراث فرهنگی استان قزوین

*       سایت تبیان

*       پرتال سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

*       سایت محیط زیست استان قزوین



دنبالک ها: قسمت اول  قسمت دوم  قسمت سوم  قسمت چهارم  نشاط کوهستان 


درباره وبلاگ:



آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


صفحات جانبی:


ابر برچسبها:


نظرسنجی:


آمار وبلاگ: